​ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාග් ඓතිහාසික මානවයා: පර්යේෂණ ඇසුරින් විමසුමක්

​ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාග් ඓතිහාසික මානවයා: පර්යේෂණ ඇසුරින් විමසුමක්

​ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාග් ඉතිහාසය දකුණු ආසියාවේ මුල්කාලීන නූතන මානවයාගේ ජීවන රටාව තේරුම් ගැනීමට ඉතා වැදගත් වේ. ආචාර්ය පී.ඊ.පී. දැරණියගල සහ ආචාර්ය සිරාන් දැරණියගල වැනි පුරාවිද්‍යාඥයන්ගේ පර්යේෂණ මගින් සනාථ වී ඇත්තේ අප්‍රිකාවෙන් බැහැරව සිටි මුල්ම නූතන මානවයන් (Homo sapiens) ජීවත් වූ එක් මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස ශ්‍රී ලංකාව සැලකෙන බවයි.

​"බලංගොඩ මානවයා" (Balangoda Man)

​ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍ය ශිලා යුගයට අයත් දඩයම්කරුවන් හැඳින්වීම සඳහා ආචාර්ය පී.ඊ.පී. දැරණියගලයන් විසින් "බලංගොඩ මානවයා" (Homo sapiens balangodensis) යන නාමය භාවිතා කරන ලදී.

• ​ශාරීරික ලක්ෂණ: ආචාර්ය කෙනත් කෙනඩි (2000) විසින් කරන ලද ඇටසැකිලි විශ්ලේෂණයන්ට අනුව, බලංගොඩ මානවයා ශක්තිමත් සිරුරකට හිමිකම් කීවේය. පිරිමි පුද්ගලයෙකු සෙන්ටිමීටර 174 ක් (අඩි 5'8") සහ කාන්තාවක් සෙන්ටිමීටර 166 ක් (අඩි 5'5") පමණ උසින් යුක්ත විය. මොවුන්ට ඝන හිස්කබල්, නෙරා ගිය බැම සහ විශාල දත් තිබූ බව හඳුනාගෙන ඇත.
• ​ජානමය සබඳතාව: මෙම මානවයා සහ ශ්‍රී ලංකාවේ ආදිවාසී වැදි ජනයා අතර සෘජු ජීව විද්‍යාත්මක සම්බන්ධතාවක් පවතින බව පර්යේෂණ මගින් පෙන්වා දී ඇත.

​වැදගත් පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන

​පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව මගින් ප්‍රකාශිත පර්යේෂණ වාර්තාවලට අනුව ප්‍රධාන ස්ථාන කිහිපයක් මෙසේය:

1. ​පාහියන්ගල ලෙන (Fa Hien Lena): කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි මෙය දකුණු ආසියාවේ විශාලතම ස්වභාවික ගුහාවකි. මෙහි කරන ලද කැණීම්වලින් වසර 38,000 කට වඩා පැරණි මානව සාධක හමු වී ඇත. 2020 වසරේ මැක්ස් ප්ලාන්ක් ආයතනය (Max Planck Institute) මගින් කළ පර්යේෂණයකින් හෙළි වූයේ වසර 48,000 කට පෙර මොවුන් දුන්න සහ ඊතල තාක්ෂණය භාවිතා කර ඇති බවයි.
2. ​බටදොඹ ලෙන: කුරුවිට ආසන්නයේ පිහිටි මෙහි වසර 31,000 සිට 18,000 දක්වා පැරණි, ඉතා හොඳින් ආරක්ෂා වූ බලංගොඩ මානව ඇටසැකිලි හමු විය.
3. ​කිතුල්ගල බෙලි ලෙන: වසර 30,000 කට වඩා පැරණි ක්ෂුද්‍ර ශිලා මෙවලම් (Microliths) මෙහිදී හමු විය. මෙවැනි දියුණු මෙවලම් යුරෝපයටත් පෙර ලංකාවේ භාවිත වූ බව මෙයින් සනාථ වේ.
4. ​බෙල්ලන්බැඳි පැලැස්ස: මෙහිදී ඇටසැකිලි 12 කට වඩා සොයාගත් අතර, එය බලංගොඩ මානවයාගේ ආහාර රටාව සහ ශාරීරික ව්‍යුහය අධ්‍යයනය කිරීමට බෙහෙවින් උපකාරී විය.

​ජීවන රටාව සහ තාක්ෂණය

• ​ආහාර: මොවුන් දක්ෂ දඩයම්කරුවන් සහ ආහාර රැස් කරන්නන් වූහ. වල් කෙසෙල්, ඇටිකෙහෙල් සහ කිකිළි බිජු මෙන්ම වඳුරන්, ඉත්තෑවන් සහ මුවන් වැනි සතුන් ආහාරයට ගත් බවට සාධක හමු වේ.
• ​වෙළඳාම: වෙරළෙන් කිලෝමීටර් 40 ක් පමණ දුරින් පිහිටි ගුහාවලින් මුහුදු බෙල්ලන් සහ මෝර දත් හමුවීමෙන් පෙනී යන්නේ මොවුන් වෙරළබඩ ප්‍රදේශ සමඟ සම්බන්ධතා පැවැත්වූ බවයි.
• ​මෙවලම්: තිරුවාණ (Quartz) සහ පාෂාණවලින් පමණක් නොව, සතුන්ගේ ඇටකටු සහ අං මගින්ද උල් ආයුධ නිපදවීමට මොවුන් සමත් විය.

​දීර්ඝ ඉතිහාසය

​වසර 48,000 කට පෙර සාධක ස්ථිරවම පවතින නමුත්, ආචාර්ය සිරාන් දැරණියගලයන් පෙන්වා දෙන්නේ ඉරණමඩු පාංශු සංකීර්ණය ආශ්‍රිත පර්යේෂණ අනුව වසර 125,000 සිට 500,000 දක්වා ඈත අතීතයක සිටම මෙරට මානවයන් (සමහර විට Homo erectus) ජීවත් වන්නට ඇති බවයි.

​ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාග් ඓතිහාසික මානවයා යනු හුදෙක් අහඹු ලෙස ජීවත් වූවෙක් නොව, දියුණු ආයුධ තාක්ෂණයක් සහ සමාජ සබඳතා පැවැත්වූ දක්ෂ මානව කොට්ඨාසයකි.